بر بلنداى جمعه

وقتى پروانه هاى شوق، در دلهاى خدا جويان پر مى كشد.

عاشقان حضور در معبد نيايش و بندگى، به مصلاهاى جمعه مى شتابند، تا پيمان هفتگى خود را با نماز و طاعت و اطاعت، تجديد كنند.

قطره ها به هم مى پيوندند.

درياى جماعت مسلمين، موج خيز و نيروبخش و زيبا، شكل مى گيرد.

خطيب، به خطبه مى ايستد.

و ... ترنم خطبه هاى سرشار از «موعظه »، «آگاهى »، «ارشاد»، سرود وحدت وهمبستگى را نوازشگر گوشها مى سازد.

فريضه شكوهمند «نماز جمعه »، يكى از جلوه هاى سياسى اجتماعى اسلام است كه رسول خدا(ص) در اولين روزهاى هجرت به مدينه، آن را بنيان نهاد، تا مركزى براى اجتماع هفتگى مردم بر محور عبادت، و پايگاهى براى طرح مسائل اجتماعى سياسى و بسيج نيروها و آمادگى براى رزم و بيدارگرى اذهان نسبت به مسائل روزو جريانهاى سياسى جامعه اسلامى باشد.

اينكه در قرآن، سوره اى به نام «جمعه » است و آحاد مسلمانان را به شركت دراين آيين مقدس و شكوهمند دعوت مى كند، نشانه بعد اجتماعى نماز جمعه و اسلام است.

تاريخچه اولين نماز جمعه پيامبر اسلام(ص) و خطبه حضرت رسول در آن هنگام،همچنين بررسى سير برگزارى اين شعار پرشكوه دينى در دوره هاى بعد و عصر خلفا وقرون پس از صدر اسلام، خواندنى است و همه نشان مى دهد كه اين مراسم، تريبون نداى اسلام و دعوت به تهذيب نفس و بصيرت مسلمين و روشنگرى افكار بوده و درعصر خلفا تبديل به وسيله اى در مسير اهداف قدرتهاى جور گشته است.

خطباى جمعه در دورانهاى پسين، گاهى رسالت حقگويى و تقوا آموزى را از ياد مى بردند و بيشتر سخنگوى حكام و سلاطين و مبلغان اهداف كامجويانه آنان مى شدند.

در عالم شيعه و ميان مجتهدان مذهب اثنى عشرى نيز كه معتقد به ولايت و رهبرى معصومين و ولات حق بودند، به همان علتهاى ياد شده و ديگر عوامل، متروك ماند وحتى از سوى برخى علماى شيعه، اقامه آن در عصر غيبت، تحريم شد.

البته برخى هم از ديرباز به وجوب اقامه آن فتوا دادند و در اين باره «رساله »هاى متعدد نوشتند.

در دوران غيبت كبرى كه فقها بسط يد نداشتند و حكومت در دست ديگران بود، نه خود اقامه جمعه مى كردند (مگر اندكى) و نه شركت در نمازهاى جمعه اى را كه وابسته به دربارها و سلاطين بود، شايسته و مجاز مى دانستند، زيرا اين سمت رااز مختصات حكومت صالح اسلامى و اختيارات ولى امر مسلمين مى دانستند و بر پاكردن آن را بدون حكم و نصب از سوى حاكم اسلامى مجاز نمى شمردند.

در پى پيروزى انقلاب اسلامى و حاكميت «فتوا» و نفوذ «ولايت فقيه »، اين سنت الهى كه سالهاى سال مهجور و متروك بود، ديگر بار احيا شد و سنگرهاى نمازجامعه، پايگاه و جايگاه حراست و حمايت از قرآن و نظام اسلامى و محور وحدت مردم و سنگر دفاع از ارزشهاى انقلاب گرديد و به همين دليل نيز، مورد هجوم دشمنان اسلام و انقلاب ! ...

شاهدش، ائمه جمعه «شهداى محراب » و بمب گذاريها در نمازهاى جمعه و تبليغات سوء دشمن نسبت به اين مراسم و تجمع بود.

امام راحل(ره) نقشى بسزا در احياگرى اين سنت دينى داشت و دعوتش به سنگر بانى امت و ائمه جمعه از اين پايگاه معنوى براى حضور سياسى، بر همگان روشن است.

خدا را شكر كه امروز، اين سكوى تبليغ حق و اين سنگر دعوت به حضور در صحنه،جاى خاص خود را باز يافته است و هم دوستان و هم دشمنان به حساسيت و اهميت آن واقف گشته اند. از اين رو، به همان اندازه كه بدخواهان در تضعيف و متفرق ساختن صفوف متشكل خداجويان اهل نماز جمعه مى كوشند، مومنان بصير بايد در حفظ اين سنگر و حضور در اين صحنه بكوشند، تا اين «بركت جمهورى اسلامى » را و هم اين يادگار امام راحل را نگهبان باشند.

به تعبير حضرت امام: «اين نماز جمعه اى كه همه جا هست، شما ببينيد چه بركتى است اين نماز جمعه! واقعا اگر انسان بگويد اگر نبود اين نماز جمعه (تقريباهمه را مهيا مى كند، مردم را بيدار مى كند اين نماز جمعه) و اگر نبود الا اين،براى ما خيلى كار شده بود.» و نيز فرموده است: «مساجد، بهترين سنگرها وجمعه و جماعات، مناسبترين ميدان تشكل و بيان مصالح مسلمين مى باشد.» «ضرورت وحدت » از روشنترين مسائلى است كه براى هر آگاه به مسائل اجتماعى، محسوس است. براى پديد آمدن «وحدت » نيز، «محور» لازم است. اين محور، گاهى «شخص » است، گاهى «مكان » است، گاهى يك «برنامه »، «مراسم » و«عبادت ». اسلام با توجه به نقش وحدت مردم، همواره به آن سفارش كرده و قرآن،دعوت به «اعتصام به حبل الله » نموده است.

مراسمى چون «حج »، «نماز جمعه »، «نماز جماعت »، «نماز عيد»، محتوايى وحدت آفرين دارد و حضور مردم در مصلاهاى نماز جمعه كه با اعتقادى پاك و نيتى عبادى انجام مى گيرد، ضامن حفظ اين وحدت است و «تن »ها كنار «دل »ها، وحدتى شكوهمند و دوست داشتنى پديد مى آورد و توطئه هاى دشمن را خنثى مى كند.

امام عزيز و راحل، در زمينه وحدت بخشى نماز جمعه، سخنان بسيار دارد و مردم را بر پاسدارى از وحدت، بر محور ائمه جمعه تشويق مى كند. از جمله اين سخن امام امت: «اجتماع كنيد، نمازهاى جمعه را با شكوه بجا بياوريد، و نمازهاى غير جمعه را هم، كه شيطانها از نماز مى ترسند، از مسجد مى ترسند.» نيز مى فرمايد: «سعى كنيد وحدت را حفظ نماييد، وحدت بين خودتان، وحدت بين خودتان و مسوولين و وحدت بين خودتان و مردم ...

آنچه مردم را مجتمع مى كند، همين ائمه جماعت ها و جمعه هاست.» اميد است كه «موريانه اختلاف »، هرگز به «بدنه امت » راه نيابد و مردم، اين پروانه هاى عاشق، اين صاحبدلان خدا جوى، همچنان بر محور «ولايت »، شكوه خود را حفظ كنند.

و نماز جمعه پايگاه اين «وحدت » باشد.

منبع: مجله/ماهنامه کوثر/شماره17 -------- جواد محدثی