مطالب دینی و اخلاقی
مسافر
درباره سایت
مطالب دینی و اخلاقی
آخرین مطالب
- سفارش امام رضا علیه السلام به نگاهداشت حقوق والدین
- خوابی عجیب از حرم امام رضا علیه السلام
- افتتاح سایت ضیاءالصالحین
- فروشگاه شارژ همراه بنیاد فرهنگی تربیتی ضیاءالصالحین
- احلی من العسل
- ربات سوگواره ضیاءالصالحین
- کانال رسمی بنیاد فرهنگی تربیتی ضیاءالصالحین در تلگرام
- نيرنگ بازي
- چيستي و درمان نفاق
- سیدحسن موسوی - آلودگی چشم
امکانات وب
ورع :
در لغت به معنى نگه دارى نفس از آنچه كه سزاوار نيست ، مى باشد و در اصطلاح ، تقوا و ورع به معنى دورى نمودن از تمامى معاصى به خاطر ترس از خشم و ناخشنودى خداست و حداقـل و پايين ترين مرتبه آن كه اثرش در اعمال ، ظاهر مى شود ، خوددارى از حرام است . اين خوددارى را ورع مى نامند . و اگر تقويت شد و انسان از هر چيزى كه امكان حرمت دارد ، دورى گزيد ، تقوى ناميده مى شود . چون تقـوى عبارت است از ترك مشكوك و عمل به غير مشكوك . اين حال گاهى باعث مى شود كه انسان از ترس u200d گرفتارى به محرمات ، از مباحات دورى كند و اين را صدق در تقوى مى نامند .
متن کامل در ادامه مطلب
ورع :
در لغت به معنى نگه دارى نفس از آنچه كه سزاوار نيست ، مى باشد و در اصطلاح ، تقوا و ورع به معنى دورى نمودن از تمامى معاصى به خاطر ترس از خشم و ناخشنودى خداست و حداقـل و پايين ترين مرتبه آن كه اثرش در اعمال ، ظاهر مى شود ، خوددارى از حرام است . اين خوددارى را ورع مى نامند . و اگر تقويت شد و انسان از هر چيزى كه امكان حرمت دارد ، دورى گزيد ، تقوى ناميده مى شود . چون تقـوى عبارت است از ترك مشكوك و عمل به غير مشكوك . اين حال گاهى باعث مى شود كه انسان از ترس u200d گرفتارى به محرمات ، از مباحات دورى كند و اين را صدق در تقوى مى نامند .
» ستايش ورع
پارسائى و پرهيز از حرام ، بزرگترين سبب و وسيله نجات و عمده چيزى است كه آدمى را به سعادتها و درجات عالى مى رساند .
رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود :الشَّيْخُ الطُّوسِيُّ فِي أَمَالِيهِ ، مُسْنَداً عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وآله وسلم ... خَيْرُ دِينِكُمُ الْوَرَعُ
بهترين صفت دين شما پرهيزكارى است .مستدرك الوسائل ج11 ص270
و در يكى از كتب آسمانى آمده است كه خداى متعال فرموده :...أَمَّا الْوَرِعُونَ عَنْ مَعَاصِيَّ فَإِنِّي أُفَتِّشُ النَّاسَ وَلَا أُفَتِّشُهُمْ
و امّا اهل ورع از معاصى ، من از مردم تفتيش و محاسبه مى كنم ولى از ايشان محاسبه نمى كنم .كافى ج2 ص482
و امام باقر عليه السّلام فرمود :عَنْهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَيُّوبَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ زِيَادٍ الصَّيْقَلِ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ يَسَارٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عليه السلام إِنَّ أَشَدَّ الْعِبَادَةِ الْوَرَعُ
سخت ترين عبادت ، ورع است .كافى ج2 ص77
و امام باقر عليه السّلام فرمود :أَبُو عَلِيٍّ الْأَشْعَرِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ وَأَحْمَدَ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ جَمِيعاً عَنْ أَحْمَدَ بْنِ النَّضْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ عليه السلام مَا شِيعَتُنَا إِلَّا مَنِ اتَّقـَى اللَّهَ وَأَطَاعَه فـَاتَّقـُوا اللَّهَ وَاعْمَلُوا لِمَا عِنْدَ اللَّهِ لَيْسَ بَيْنَ اللَّهِ وَبَيْنَ أَحَدٍ قَرَابَةٌ أَحَبُّ الْعِبَادِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَأَكْرَمُهُمْ عَلَيْهِ أَتْقَاهُمْ وَأَعْمَلُهُمْ بِطَاعَتِهِ ...
شيعه ما نيست مگر كسى كه پرهيزكارى را شعار خود سازد و خدا را اطاعت كند ، پس از خدا بترسيد و به اميد آنچه نزد خداست عمل كنيد .ميان خدا و هيچ كس خويشاوندى و قرابتى نيست . دوستترين و گرامى ترين بندگان در نزد خدا پرهيزكارترين و مطيع ترين آنان است .
كافى ج2 ص74
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود :عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِي كَهْمَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام أَوْصِنِى قَالَ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالْوَرَعِ وَالِاجْتِهَادِ وَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا يَنْفَعُ اجْتِهَادٌ لَا وَرَعَ فِيهِ
تو را به تقواى خدا و ورع و كوشش سفارش مى كنم ، و بدان كه كوششى كه در آن ، ورع نباشد ، سودى ندهد .كافى ج2 ص78
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود :مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ حَدِيدِ بْنِ حَكِيمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام يَقُولُ اتَّقُوا اللَّهَ وَصُونُوا دِينَكُمْ بِالْوَرَعِ
از خدا بترسيد و دين خود را با ورع پاسدارى كنيد .كافى ج2 ص76
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود :أَبُو عَلِيٍّ الْأَشْعَرِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى عَنْ يَزِيدَ بْنِ خَلِيفَةَ قَالَ وَعَظَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام فَأَمَرَ وَزَهَّدَ ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالْوَرَعِ فَإِنَّهُ لَا يُنَالُ مَا عِنْدَ اللَّهِ إِلَّا بِالْوَرَعِ
پرهيزكارى كنيد ، كه به آنچه نزد خداست جز به ورع نتوان رسيد .كافى ج2 ص76
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود :عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ عَمَّنْ ذَكَرَهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ وَحُمَيْدُ بْنُ زِيَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْكِنْدِيِّ جَمِيعاً عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ الْمِيثَمِيِّ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِهِ قَالَ قَرَأْتُ جَوَاباً مِنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام ... فـَإِنَّ اللَّهَ قـَدْ ضَمِنَ لِمَنِ اتَّقَاهُ أَنْ يُحَوِّلَهُ عَمَّا يَكْرَهُ إِلَى مَا يُحِبُّ وَيَرْزُقَهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ
خداوند براى كسى كه از گناه بپرهيزد ، ضامن شده است كه او را از آنچه مكروه دارد به آنچه دوست دارد ، ببرد ، و روزى را از جائى كه گمان نداشته باشد به او برساند .كافى ج8 ص49
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود :عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسَى عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قـَالَ كُنْتُ عِنْدَ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام ... قَالَ لِى إِنَّ قَلِيلَ الْعَمَلِ مَعَ التَّقْوَى خَيْرٌ مِنْ كَثِيرِ الْعَمَلِ بِلَا تَقْوَى
عمل كم با تقوا بهتر است از عمل بسيار بدون تقوا .كافى ج2 ص76
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود :عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِى دَاوُدَ الْمُسْتَرِقِّ عَنْ مُحَسِّنٍ الْمِيثَمِيِّ عَنْ يَعْقـُوبَ بْنِ شُعَيْبٍ قـَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام يَقُولُ مَا نَقَلَ اللَّهُ عَبْداً مِنْ ذُلِّ الْمَعَاصِى إِلَى عِزِّ التَّقْوَى إِلَّا أَغْنَاهُ مِنْ غَيْرِ مَالٍ وَأَعَزَّهُ مِنْ غَيْرِ عَشِيرَةٍ وَآنَسَهُ مِنْ غَيْرِ بَشَرٍ .
خداوند بنده اى را از ذلّت گناهان به عزت تقـوا نبرد ، مگر اينكه او را بى مال غنى و بى نياز گرداند ، و بى قوم و عشيره عزيز كند ، و بدون آدميزاد با خود مأنوسش سازد.وسائل الشيعة ج15 ص241
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود :عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ بَزِيعٍ عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِيرٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام فِى حَدِيثٍ إِنَّمَا أَصْحَابِى مَنِ اشْتَدَّ وَرَعُهُ وَعَمِلَ لِخَالِقِهِ وَرَجَا ثَوَابَهُ هَؤُلَاءِ أَصْحَابِى
اصحاب من تنها كسانى اند كه ورعشان بسيار است ، و براى آفريدگار خود عمل مى كنند ، و از او اميد ثواب دارند ، اينان اصحاب منند .وسائل الشيعة ج15 ص244
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود :عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ ابْنِ رِئَابٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ إِنَّا لَا نَعُدُّ الرَّجُلَ مُؤْمِناً حَتَّى يَكُونَ لِجَمِيعِ أَمْرِنَا مُتَّبِعاً مُرِيداً أَلَا وَإِنَّ مِنِ اتِّبَاعِ أَمْرِنَا وَإِرَادَتِهِ الْوَرَعَ فَتَزَيَّنُوا بِهِ يَرْحَمْكُمُ اللَّهُ وَكَبِّدُوا أَعْدَاءَنَا بِهِ يَنْعَشْكُمُ اللَّهُ
ما كسى را مؤمن مى دانيم كه همه دستورات و اوامر ما را قبول و (در موقع عمل)مريد ما باشد ، بدانيد كه از پيروى امر ما و خواستن آن ، ورع است ، پس خود را به آن بيارائيد خدا شما را بيامرزد ، و به وسيله ورع بر دشمنان ما غلبه كنيد ، خدا به شما رفعت بخشد .كافى ج2 ص78
و حضرت ابا جعفر صادق عليه السّلام فرمود :عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ سَيْفِ بْنِ عَمِيرَةَ عَنْ أَبِي الصَّبَّاحِ الْكِنَانِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفـَرٍ عليه السلام قـَالَ أَعِينُونَا بِالْوَرَعِ فَإِنَّهُ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ مِنْكُمْ بِالْوَرَعِ كَانَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ فَرَجاً ...
ما را با ورع خود يارى كنيد ، هر كه از شما خداى تعالى را با ورع ملاقات كند ، نزد خدا گشايشى خواهد داشت .كافى ج2 ص78
خداى عز و جل مى فرمايد :وَمَنْ يُطِعِ اللّهَ وَالرَّسُولَ فـَاولئِكَ مَعَ الَّذينَ انْعَمَ اللّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبيَّينَ وَالصِّدِّيقينَ وَالشُّهَداءِ وَالصّالِحينَ وَحَسُنَ أولئِكَ رَفيقا
كسانى كه خدا و رسول را اطاعت كنند با كسانى [ همنشين و همدم ] اند كه خدا نعمت خود را بر آنان تمام كرده از پيامبران و راستى پيشگان و شهيدان و صالحان شايستگان و درستكاران و اينان نيكو رفيقانند .نساء : 68
پيامبر از ماست ، و صدّيق و شهداء و صالحان نيز از ما هستند .و امام أبا جعفر صادق عليه السّلام فرمود :
حَنَانُ بْنُ سَدِيرٍ عَنْ أَبِى سَارَةَ الْغَزَّالِ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ عليه السلام قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ابْنَ آدَمَ اجْتَنِبْ مَا حَرَّمْتُ عَلَيْكَ تَكُنْ مِنْ أَوْرَعِ النَّاسِخداى عز و جل مى فرمايد : اى فرزند آدم ، از آنچه بر تو حرام شده دورى كن تا پارساترين مردم باشى .
از حضرت صادق عليه السّلام پرسيدند كه پارساى در دنيا كيست ؟ فرمود :
وَسُئِلَ الصَّادِقُ عليه السلام عَنِ الزَّاهِدِ فِى الدُّنْيَا قَالَ الَّذِى يَتْرُكُ حَلَالَهَا مَخَافَةَ حِسَابِهِ وَيَتْرُكُ حَرَامَهَا مَخَافَةَ عَذَابِهِآن كس كه از حلال پرهيز كند به خاطر ترس از حسابش و از محرّمات خداى عز و جل پرهيز كند به خاطر ترس از عذابش .
من لايحضره الفقيه ج4 ص400
» درجات ورعبعضى از علما ، پارسائى و پرهيز از حرام را به چهار درجه تقسيم كرده اند :
اول : ورع عادلان :و آن اجتناب از هر چيزى است كه دست يازيدن به آن مستلزم فـسق است ، و به سبب آن ، عدالت زايل مى شود ، و به واسطه آن عصيان و جهنّم اثبات مى گردد ، و آن ورع و پرهيز از چيزهائى است كه فتواى مجتهدان آن را حرام مى شمرد .
دوم : ورع صالحان :علاوه بر اجتناب از محرمات ، دورى از چيزهاى شبهه ناك است .
سوم : ورع از چيزهائى كه بيم آن مى رود كه انجام آن به حرام يا شبهه منجر شود ، اگر چه خود آنها ، حرام و شبهه ناك نباشند . و آن ترك چيزى است كه اشكالى ندارد ، از ترس اينكه مبادا به آنچه اشكال دارد ، بيفتد .چهارم : ورع صدّيقـان :
و آن اجتناب از هر چيزى است كه براى خدا نباشد و براى غير خدا خواسته شود ، و تقوا ، نيّت او را به عبادت خدا تغيير دهد هر چند آن چيز كاملا حلال باشد و ترس كشاندن به حرام يا شبهه هم نباشد . و صدّيقانى كه درجه آنان اين است كه خود را از لذات نفـسانى بر كنار ساخته اند و از روى قصد ، خود را براى خداى تعالى منحصر كرده اند ، هر چه را براى خدا نيست ، حرام مى دانند و به اين قول خداى سبحان عمل مى كنند :قُلِ اللّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ فى خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ
بگو خدا ، و بگذارشان كه در ياوه گوئى خويش بازى كنند .انعام 92
يكى از بزرگان گفته است : هر كه بسيار بخندد ، هيبتش مى رود ؛ و هر كه شوخى كند ، سبك مى شود ؛ و هر كه زياد به كارى پردازد ، به آن شناخته شود ؛ و هر كه پرگو باشد ، لغزشش بسيار باشد ؛ و هر كه بسيار بلغزد ، شرمش كم شود ؛ و هر كه حيائش كم شود ، ورع و تقوايش كم شود ، و هر كه ورعش كم شود ، دلش مى ميرد .امام صادق عليه السّلام فرمود :
[ مصباح الشريعة ] قَالَ الصَّادِقُ عليه السلام التَّقْوَى عَلَى ثَلَاثَةِ أَوْجُهٍ تَقْوَى بِاللَّهِ فِى اللَّهِ وَهُوَ تَرْكُ الْحَلَالِ فَضْلًا عَنِ الشُّبْهَةِ وَهُوَ تَقْوَى خَاصِّ الْخَاصِّ وَتَقْوَى مِنَ اللَّهِ وَهُوَ تَرْكُ الشُّبُهَاتِ فَضْلًا عَنْ حَرَامتقـوا بر سه وجه است : تقوا از ترس آتش و عقاب ، و آن ترك حرام است و اين تقـواى عام است . و تقواى از خدا ، كه علاوه بر اجتناب از حرام ، ترك شبهات است ، و اين تقـواى خاص است . و تقـوا در [ راه ] خدا ، و آن ترك حلال ، علاوه بر اجتناب از شبهه است .
بحارالانوار ج67 ص295
و در كتاب الهى به اين مراتب اشاره شده است :لَيْسَ عَلَى الَّذينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا اذا مَا اتَّقَوْا وَآمَنُوا وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَآمَنُوا ثُمَّ اتَّقَوْا وَاحْسَنُوا وَاللّهُ يُحِبُّ المُحْسِنينَ
بر كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده اند ، گناهى نيست در آنچه خورده اند ، اگر تقـوا پيشه كنند و مؤمن باشند و كارهاى شايسته كنند ، سپس بر تقوا و ايمان استوار باشند و آنگاه همواره تقوا و نيكوكارى كنند ، و خدا نيكوكاران را دوست دارد .مائده 93
اللهم اجعلنا من المتقين
برچسب:
نویسنده: احمد