شهادت حضرت مسلم بن عقیل علیه السلام

ضمن تسلیت شهادت سفیر امام حسین(علیه السلام) حضرت مسلم بن عقیل(علیه السلام)

امام حسین علیه السلام:

همانا من برادرم و پسر عمویم و شخص مورد اعتماد اصحابم، یعنی مسلم بن عقیل را به سوی شما (مردم کوفه) می فرستم تا حقیقت امر شما را به من اعلام کند و آنچه از اجتماع شما برای او روشن می شود به من بنویسد.

ویژه نامه شهادت حضرت مسلم بن عقیل علیه السلام در ادامه مطلب

* از تبار نیکان

مسلم بنعقیل از تبار پاک بنی هاشم و نواده حضرت ابوطالب عموی پیامبر (صلی الله علیه و آلهو سلّم) است، ابو طالبی که تا آخرین ساعات حیات خود دست از حمایت پیامبر برنداشت ودعوت پیامبر را اجابت کرد، مسلم از چنین نسلی است او از خاندانی پاک، شجاع و بافضیلت برخاست و زیر نظر عموی گرامی اش، علی علیه السلام، و پسر عموهای خود امامحسن علیه السلام و امام حسین علیه السلام پرورش یافت و از علم، تقوی و دیگر فضائلآن بزرگواران بهره مند گردید.[1] و افتخاردامادی امیرالمومنین(علیه السلام) را داشت و سال ها در کنار امام حسن و امام حسینعلیهماالسلام به ایشان اقتدا کرده بود با اینکه در آن زمان بسیاری از افراداین بصیرت را نداشتند.

* نقش آفرینی های مسلم

پیش ازحادثه کربلا، مسلم در رکاب امیرالمومنین علیه السلام رشادت های زیادی از خود نشانداد از جمله در جنگ صفین و حکومت امیر المومنین یکی از نقش آفرینان معرکه نبرد بودو جناح راست سپاه امیر المومنین در دست او بوده است[2] و این هاهمه نشان از شجاعت و مدیریت بالای اوست.

* نائب خاص امام معصوم

اگربخواهیم شخصیت مسلم بن عقیل را واکاوی کنیم، باید او را در ردیف شخصیت های دینیبزرگ اسلام و بالاتر از آن ها محسوب کرد، چرا که مسلم بن عقیل نماینده خاص اماممعصوم بوده اند، هم در زمان امیر المومنین مورد توجه خاص حضرت بود و هم در دورانامام حسن مجتبی یار و کمک کار ایشان بودند و از یاران با وفا و بر جسته آن حضرت بهشمار می رفتند.[3] وپس از شهادت امام حسن علیه السلام همراه امام حسین علیه السلام رهسپار مکه شد.[4] و به عنواننائب خاص و وکیل امام به کوفه اعزام شد و امام این اعتماد خاص را به ایشان داشت کهاو را به عنوان سفیر و کارشناس امور سیاسی و نظامی به کوفه فرستادند.

* علت انتخاب مسلم بن عقیل بهعنوان سفیر خاص

امانت داری و تعهد مسلم و سابقه درخشان و بصیرت بالای او در تبعیت از ولایت و جامعیتعلمی و عملی، همه و همه سبب شد که امام(علیه السلام) او را به عنوان نماینده خودبرگزید و در معرّفی او به مردم کوفه نوشت:

وَانّی باعِثٌ الیکُم بِاخی وَ ابْنِ عَمّی وَ ثِقَتی مِنْ اهْلی «مُسْلِمِ بنعَقیل» لِیُعْلِمَ لی کُنْهَ امْرِکُمْ وَ یَکْتُبَ الَیَّ به ما یَتَبَیَّنَ لَهُمِنْ اجْتماعِکُمْ.[5]

و همانامن برادرم و پسر عمویم و شخص مورد اعتماد اصحابم، یعنی مسلم بن عقیل را به سوی شما(مردم کوفه) می فرستم تا حقیقت امر شما را به من اعلام کند و آنچه از اجتماع شمابرای او روشن می شود به من بنویسد.مردم کوفه نیز به جلالت قدر نماینده امام (علیهالسلام) واقف بودند، لذا قبل از آمدن «عبیدالله بن زیاد» به کوفه به خوبی از اواستقبال کردند و در مورد جایگاه مسلم نزد امام حسین (علیه السلام)، همین بس کهوقتی خبر شهادت او به حضرت(علیه السلام) رسید فرمود: «لا خَیْرَ فِی الْحَیاةِ بَعْدَکُمْ»[6] بعداز شما خیری در زندگی نیست.

* جایگاه بلند علمی مسلم بن عقیل

از دیگرجنبه های شخصیتی مسلم بن عقیل، جایگاه بالای علمی ایشان می باشد هر چند گزارشاتکمی در این زمینه بدست ما رسیده است، ولی مواردی را مشاهده می کنیم که این جایگاهرا نشان می دهد از باب نمونه رجال نویسان اهل سنت، مسلم بن عقیل را محدّثی تابعیشمرده و گفته اند که صفوان بن موهب از او حدیث نقل کرده است[7]. وی فقیه ودانشمند بود[8]و همان جایگاه نیابت خاصه ای که نواب اربعه نسبت به امام زمان علیه السلام داشتندمسلم بن عقیل همان جایگاه را نسبت به امام حسین علیه السلام داشتند، به علاوهسجایا و شاخص های دیگری که تنها در وجود ایشان بود.

* عامل به سیره نبوی در سختترینشرایط

درجریان پیشنهاد ترور عبید الله ابن زیاد در منزل هانی بن عروة با وجود مهیا بودنهمه شرایط برای از بین بردن ابن زیاد، مسلم بن عقیل از این کار امتناع نمود، زمانیکه علت را جویا شدند فرمود : سخن پیامبر صلی الله علیه و آله را به یاد آوردم کهفرمود: «مؤمن غافلگیرانه نمی کُشد و این عمل خود را مستند کرد به سیره نبوی و ایننشان از آگاهی و دانش او نسبت به سیره نبوی و پایبندی و تقوای بالای او در التزامبه اصول می باشد.[9]

* پیشتاز حماسه عاشوراء

درحادثه عاشورا مسلم، پیشتاز حماسه عاشورا بود و حضور او در کوفه موجب آشکار شدنتزویر و ریاکاری امویان شد و غربت او در کوفه یاد آور غربت و مظلومیت خاندانپیامبر در کربلا است.

* شجاعت مسلم:

مسلم راشجاع ترین فرزند عقیل خوانده اند[10]؛ بعد ازاستقرار مسلم در خانه طوعه، بلال فرزند وی که برای می گساری با دوستان خود بیرونرفته بود، به خانه بازگشت و از حضور مسلم در خانه مطلع شد. علی رغم تأکید مادر،موضوع را کتمان نکرد و نزد عبدالرحمن بن اشعث رفت و داستان را با او در میان گذاشتو ابن زیاد نیز از موضوع با خبر شد و در پی آن شصت یا هفتاد و به قولی سیصد تن ازسربازان ویژه خود را همراه محمد بن اشعث رهسپار محل اختفای مسلم کرد.[11]

جنگسختی در گرفت و شماری از سربازان ابن زیاد کشته شدند. وقتی خبر به ابن زیاد رسید،به ابن اشعث پیغام داد که من تو را برای دستگیری یک نفر فرستاده ام، در حالی کهضربه سختی بر سپاهم وارد شده است. ابن اشعث پاسخ داد: آیا می دانی ما را برایدستگیری شیری دلاور و شمشیری بران که در دست مردی شجاع و با اراده قرار داردفرستاده ای؟ او از خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله است. ابن زیاد پیغام فرستادکه به او امان دهید زیرا جز این راهی برای دستگیری او نخواهید یافت.[12] مسلم گفت:نیازی به امان مکر پیشگان نیست . این ها همه برخاسته از ایمان بالای او واعتقاد او به ولایت بود.

* بصیرت

بسیاریاز بنی هاشم با امام به کربلا نیامدند، البته امام تکلیف نکرده بودند، ولی او خودهمراه امام آمد و این مسئله ناشی از بصیرت بالای مسلم است.

* مهم ترین پیام هایی که می تواناز سیره مسلم بن عقیل گرفت

با همهمدارج علمی و تقوایی او مهم تر از همه بصیرت او و ایثار و پیش قدم شدن برایقیام امام حسین علیه السلام است و حضور او در کوفه بعدها تاثیر مهمی داشت، فعالیتهای مسلم در کوفه بعدها موجب قیام هایی در جامعه مسلمین از قبیل قیام توابینو غیر آن و تبعیت مطلق او از امام عصرش شد.

شجاعت در راه حق از دیگر مطالبی است که در سیره مسلم قابلمشاهده است از دیگر ویژگی های مسلم بن عقیل تبعیت او از سنت نبوی است و این درزمانی واقع شد که امویان اسلام را به گوشه ای گذاشته و اکثر مردم درانحرافبودند و جریانی در جامعه به وجود آمده بود که مردم را از سیره نبوی دور می کرد واگر قیام امام و اخلاص افرادی مثل مسلم نبود فضای الان جامعه ما تیره و تار و خطواقعی اسلام گم می شد.

و اگر این الگوها نبودند ارزشهای دین از بین می رفتند و مسلم بنعقیل و امثال وی الگو و اسوه جامعه هستند و اگر مسلم و مانند او نبودند نه از علمیخبری بود و نه از فرهنگ واقعی اسلام اثری مانده بود و اساس مکتب اسلام مدیون اینخون ها و بصیرت هاست و فرهنگ مقاومت با توجه به این اسوه ها و الگوها باقی ماند تااینکه به دوران طلایی انقلاب اسلامی رسید.