روش یافتن ستاره قطبی

ستاره قطبی، یکی از ستاره های مهم آسمان شب در نیم کره شمالی می باشد.در واقع حرکت کاروانها و کشتیها و هر گونه جابجایی بین شهرها و استان ها و کشورها،نیاز به جهت یابی داشت و یکی از مهمترین و دقیق ترین عوامل طبیعی برای پیدا کردن جهتها، ستاره قطبی بود. البته اکنون نیز قطبی کردن تمام تلسکوپها، چه در رصدخانه ها وچه در مکانهای مختلف غیر رصدخانه ای، همچنان با ستاره قطبی انجام می شود.

ستاره قطبی یا Polari یکی از ستاره های صورت فلکی خرس کوچک یا دب اصغر است.راهنمای یافتن این ستاره، صورت فلکی خرس بزرگ یا دب اکبر است. در مکانهای رصدی مناسب،همه ستاره های تشکیل دهنده صورت فلکی خرس بزرگ دیده می شود. ولی در آسمان شهرها بهدلیل آلودگی نوری، هفت ستاره از صورت فلکی خرس بزرگ دیده می شود. این هفت ستاره ازدید ما شکل یک ملاقه یا آبگردان را می سازد. چند ستاره دسته و چند ستاره نیز کاسه ملاقهرا تشکیل می دهد. چنانچه ستاره ششم در کف ملاقه به سمت ستاره هفتم در لبه ملاقه رابه وسیله یک خط وصل کنیم و طول خط را به اندازه پنج برابر فاصله بین دو ستاره و درهمان راستا ادامه دهیم، به ستاره کم فروغی می رسیم که ستاره قطبی می باشد. این ستارهتقریبا در راستای محور شمال-جنوب کره زمین، ولی در نیم کره شمالی قرار گرفته است. هنگامیکه ما به سمت ستاره قطبی بایستیم، به سمت قطب شمال زمین ایستاده ایم. اگر دستهایمانرا در دوطرف بدن باز کنیم، دست راست سمت مشرق و دست چپ سمت مغرب را نشان میدهد و پشتسر ما، سمت جنوب می باشد.

تصویر زیر به وضوح صورت فلکی خرس بزرگ و خرس کوچک و ستاره قطبی را کهستاره انتهای دم خرس کوچک است را نشان می دهد.

منبع : دانشنامه رشد