موضوع بحث : نگهداری اثر عمل خیر - درس اخلاق حضرت آیت الله خوشوقت تهرانی (اعلی الله مقامه)

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ* فَالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ * وَ الَّذِينَ سَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ أُولئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ * وَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لاَ نَبِيٍّ إِلاَّ إِذَا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطَانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ فَيَنْسَخُ اللَّهُ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّهُ آيَاتِهِ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ * لِيَجْعَلَ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ وَ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ * وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ وَ إِنَّ اللَّهَ لَهَادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ *

موضوع بحث : نگهداری اثر عمل خیر

بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین و هو خیرُ موفق و معین؛ ثم الصلاة و السلام علی أشرف الأنبیاء و المرسلین، حبیب إله العالمین، أبیالقاسم محمد صلی الله علیه و علی أهل بیته الطاهرین المعصومین، من الآن إلی قیام یوم الدین؛ سیّما بقیة الله فی الأرضین.

-

----------------

-قرائت^[1] آیات مبارکه سوره حج(49- 54)

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَالشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

قُلْ يَا أَيُّهَاالنَّاسُ إِنَّمَا أَنَا لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ* فَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ * وَ الَّذِينَسَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ أُولئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ * وَ مَاأَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لاَ نَبِيٍّ إِلاَّ إِذَا تَمَنَّىأَلْقَى الشَّيْطَانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ فَيَنْسَخُ اللَّهُ مَا يُلْقِيالشَّيْطَانُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّهُ آيَاتِهِ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ *لِيَجْعَلَ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌوَ الْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ وَ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ * وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَفَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ وَ إِنَّ اللَّهَ لَهَادِالَّذِينَ آمَنُوا إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ *

موضوع بحث : نگهداری اثرعمل خیر

بسم الله الرحمن الرحیمو به نستعین و هو خیرُ موفق و معین؛ ثم الصلاة و السلام علی أشرف الأنبیاء والمرسلین، حبیب إله العالمین، أبیالقاسم محمد صلی الله علیه و علی أهل بیتهالطاهرین المعصومین، من الآن إلی قیام یوم الدین؛ سیّما بقیة الله فی الأرضین.

در کتاب شریف کافی ازامام صادق صلوات الله و سلامه علیه روایتی نقل شده است بهاین مضمون که «الإبقاءُ علی العَمَلِ أشدُّ مِن العَمَلِ »^[2]،نگهداری عمل سختتر از خود عمل است.

حفظ عمل خیر مهمxadتر و سختxad تر از انجام آن

در انجام هر عمل دومرحله است، گاهی انسان موفق به کار خیر میxadشود، خود این کار مشکل است؛ چون باید ازفیلتر شیاطین عبور کند و شیاطین آنجا او را نمیگذارند (عبور کند) و موفق به عملنمیشود و گاهی هم فرد عبور میکند و کار انجام میگیرد.

مرحله دوم این است کهباید نتیجه این کار خیر و خوب را که انجام داده است، بتواند حفظ کند. خیلیها توانانجام دادن کار خیر را دارند اما قدرت نگهداری نتیجه آن را ندارند. کار خیر راانجام میدهد، کار بد را هم انجام میدهد، در نتیجه کار خیر از دست میرود؛ لذاامام صادق صلوات الله و سلامه علیه فرمودند: نگهداشتن آن اثر کار خیر و عملصالح، مشکلتر از انجام دادن خود عمل است. اگر شیاطین بتوانند کاری xadکنند که اینفرد موفق به عمل نشود، آن کار را می xadکنند. اما گاهی عملشان اثر نمیxadکند و آدمموفق میشود و کار خیر را انجام میدهد. حالا نوبت مرحله دوم است؛ این عمل را بایدیک جوری ضبط کند که از اثر نیفتد؛ این جا خیلی مشکلات پیش میآید؛ لذا خیلیهاxad کار خیر را انجام میدهند،اما نمیتوانند آن را نگه دارند.

در ماه مبارک رمضانخیلیها روزه گرفتند، عمل خیرشان از فیلتر شیاطین عبور کرد. دِلِشان میخواست غذابخورند، اما نخوردند. خیلی عوامل پیش آمد کرد اما آن عوامل تأثیر نکرد و روزه راگرفتند. حالا بعد از گرفتن روزه باید نتیجه آن را حفظ کنند. روزه گرفتن و هر کارخیری اثر معنوی خوبی دارد، این اثر را باید حفظ کرد. اگر حفظ نکنیم اثر از دست میرودو کأن لم یکن میشود، لذا مرحله دوم سختxad تر از اوّلی است.

تأثیر مثبت عمل خیردر رشد ایمان

اگر انسان مجاهده کند وریاضت را تحمل کند و کاری نکند که کارِ خیر و عمل صالح را خنثی کند آنxad وقت؛ اعمال خیرش و آثارآن اعمال به تدریج جمع میشود و ذخیره میشود و سَر از رشد و تکامل ایمان در میآورد.

بنابراین آن هایی کهماه مبارک رمضان زحمت کشیدند، عبادت کردند، روزه گرفتند، باید مراقب باشند شیاطینبعد از تمام شدن این ماه مبارک آثار آن عمل صالح را خراب نکنند و متأسفانه غالباًخراب میشود بعضی ها آثار را همان روز عید فطر از دست میدهند، بعضیxad ها یک هفته بعد از عیدفطر از دست میدهند، بعضی xadها به تدریج هر روز از دست میدهند.

نابودی اعمال خیر توسطگناه

عامل بزرگی که اثر عملخیر را از بین میبرد منحصراً گناه است.

آدم یک گناه میکند درمقابل اثر مثبت کار خیر اثر منفی دارد، آن وقت گناه اثر آن عمل خیر را کم میکند.گناه دومی و سومی، اثر آن عمل خیر از بین میرود. بنابراین باید مراقب باشیم بهوسیله گناه کردن آن عمل خیر از بین نرود.

لذا مراقبت بعد از ماهمبارک رمضان مشکلxadتر از خود ماه رمضان است. شیاطین در روزهای ماه مبارک رمضان درغُل و زنجیر هستند؛ زیرا شکم خالی است و گرایش به معنویات زیاد است، گرایش به گناهکم است؛ لذا آدم موفق میشود. اما بعد از ماه مبارک که سه وعده غذا میخورد و شکمپُر میشود، شیاطین از غل و زنجیر در میآیند و شروع میکنند تمام آن آثار را بهاضافه بیشتر از آنxadرا از بین میبرند.

بنابراین آنهایی کهزحمت میکشند و کار خیر انجام میدهند باید بعد از انجام دادن کار خیر، بیشترمراقب باشند که این اثرات را از دست ندهند و الّا اگر کم مراقب باشند از دست میرودو این اختیارش با خود آدم است. خیلیxad ها این گونه هستند که زحمت میکشند، بعد هم از دست میدهند. همانطوری که «إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ»^[3] برعکس آن هم صحیح استإِنَّ السَیِّئاتِ هم یُذهِبنَ الحَسَنات. شما کار خیر انجام دادی، کار بد خرابشمیکند. اگر کار بد انجام بدهی، خدا که وعده غفران داده است، آن وقت وعده غفران ازبین میرود.

حفظ آثار خیر مراقبتو ریاضت میخواهد

باید مراقب باشیم نتایجتمام اعمال صالح از جمله عبادت ماه رمضان را -که روزه است- بعد از انقضاء مدت وزمان حفظ کنیم. حفظ آن هم مراقبت میxadخواهد و مراقبت هم ریاضت است. باید دقت کردکه آن آثار محفوظ بماند و سال بعد هم آثار دومی به این آثار اول اضافه شود. دوبرابر، سه برابر؛ تا به صورت ایمان کامل و اصلاح کلیِ باطن و ظاهرِ انسان و جامعهتحقق پیدا بکند؛ و الّا اگر فرد مثل سابق عمل کند به تدریج آثار از دستش میرود وچیزی نمیماند. دوباره باید صبر کند تا ماه رمضان بعدی برسد و روزه بگیرد وچیزهایی ذخیره بشود.

بنابراین باید دقت کنیمکه بعد از ماه مبارک رمضان اجتناب از گناه بیشتر و مهمتر از اجتناب از گناه قبلاز ماه مبارک رمضان است. چون ماه مبارک رمضان خیلی ذخیره دارد، آثار خوبی دارد.شیاطین مصمّم هستند که همه آثار را خنثی کنند؛ لذا ما هم باید مواظب باشیم و کارینکنیم که آن آثار خنثی بشود.

نگرانیxad های اهل تقوا

آدم هایی که پول درجیبشان نیست راحت هستند. میروند و میآیند؛ اگر جیبxadبر دست در جیبشان بکندبرایشان چیزی نیست، کاری با او ندارند. اما اگر در جیبشان پول داشته باشند و رهاکنند و غافل شوند جیبxad برها پول را میزنند. پس نباید غافل بود. وقتی صحنه گناه پیش آمدفوراً باید مواظب باشیم، گناه میخواهد اعمال ما را خنثی کند. با تمام قدرت گناهنکنیم. اگر اینxad گونه انجام دادیم و ادامه دادیم مشکلات پیش نمیآید و تمام آثار تاسال بعد حفظ میشود، ان شاء الله.

امّا اگر غفلت کردیم ومثل گذشته با گناه برخورد کردیم، شیاطین با آمدن گناه یواش یواش جیبxadها را میزنند.آن وقت آدم نه تنها چیزی از ماه مبارک رمضان ندارد، بلکه یک کمی هم بدهکار میشود.

امیدواریم خدای متعالبه همه ما توفیق مرحمت بکند و این توان و قدرت را هم عنایت کند که بعد از ماهمبارک رمضان بیشتر بتوانیم سعی کنیم که گناه انجام نگیرد ان شاء الله.

نثار ارواح طیّبه آنهاییکه گناه نمیکردند سه صلوات بفرستید.

اللهم صل علی محمد و آلمحمد و عجل فرجهم.

درس اخلاق حضرت آیت الله خوشوقت تهرانی (اعلیالله مقامه)

مدرسه علمیه حضرت صاحب الأمر عجل الله فرجه

01/07/1389

[1] - در ابتدای هر جلسهاخلاق آیاتی از قرآن کریم قرائت میشود.

[2] - ... عَنْ أَبِي جَعْفَرٍعلیهالسلام أَنَّهُ قَالَ الْإِبْقَاءُ عَلَى الْعَمَلِ أَشَدُّ مِنَ الْعَمَلِ ... کتاب كافي ج 2 ص297

- [3] و بپاى دار نماز را دردو طرف روز (صبح و عصر) و در ساعتهاى نزديك بروز از شب (مغرب و عشار) زيرا نيكوئيهامى برند بديها را اين (فرمان و وعده) پندى است براى ياد كنندگان (ترجمه سراج) سوره مبارکه هود آیه 114

منبع : مرکز حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله خوشوقت اعلی الله مقامه