حبط اعمال

سؤال :لطفاً حبط اعمال از دیدگاه استادتان، مرحوم علامه طباطبایی(ره) را بیان فرمایید.

پاسخ : استاد علامه طباطبائی(قدسسرّه) در پايان بحث حبطاعمال ضمن اشاره به بطلان آراي مبتني بر مباني نادرست، نتايج چهارگانه بحث را بدينشرح تبيين مي كند:

1 ـ انسان به مجرّد اين كه عملي انجام دادمستحق ثواب يا عقاب مي شود، ليكن اين استحقاق دايمي نيست و ممكن است دستخوشدگرگوني شود. اما وقتي از معرض دگرگوني درمي آيد كه بميرد و صلاحيت مبدأ فاعلي ازاو سلب شود.

2 ـ حبط به معناي بطلان و ياوه بودن خود عمل،مانند بت پرستي كه در پي سراب دويدن است و به معناي اِحباطِ اعمالِ صالح گذشته،مانند ارتداد كه باعث از بين رفتن همه افعال خير قبلي مي شود، نيز نظير استحقاقاجر است كه به مجرّد ارتكاب گناه مي آيد، ولي همواره در معرض دگرگوني است، تا روزيكه صاحبش بميرد، آنگاه يك جانبه مي شود.

3 ـ حبط چنان كه در اعمال اخروي هست در كرداردنيوي نيز جريان مي يابد.

4 ـفرض «تحابط» يعني احباط طرفيني در اعمال باطل است، برخلاف تكفير و مانند آن.