برهان ابن سينا بر اثبات ناپذيري وجودنفس
اين برهان كه اول بار از ناحيه ابن سينا (رحمه الله) مطرح شده و از آن پس درحكمت اشراق و حكمت متعاليه نيز مورد استفاده قرار گرفته اين است كه آدمي اگر قصدكند تا از طريق اثر و فعل خود به اثبات خويشتن پردازد، قبل از آن كه خود را ثابتكند، وجود خود را پذيرفته است؛ زيرا وقتي كه استدلال كرده و مي گويد: چونمي انديشم پس هستم و يا آن كه چون كار مي كنم پس هستم، حد وسط اين استدلال ياانديشه و كار مطلق است، كه در اين صورت انديشمند و يا فاعل مطلق را اثبات مي كند وبا اثبات مطلق انديشمند و يا فاعل مطلق، انديشمند و فاعل معين شخصي اثبات نمي شود،و يا آن كه حد وسط، انديشه و كار شخصي است در اين صورت «ميم» در كلمهٴ مي انديشم،همان «من» است كه قبل از اثبات نتيجه در مقدّمهٴ استدلال پذيرفته شده است.بنابراين، استدلال از طريق مزبور، مصادره به مطلوب بوده و باطل است.
منبع : [آیت الله جوادی آملی/معرفت شناسي در قرآن - صفحه 118]
برچسب:
نویسنده: احمد
تاريخ: سه
شنبه
17 13 ساعت: 3:53